PLANLAMA, İMAR VE ŞEH. HİZMETLERİ BİLİRKİŞİLİK, EKSPERLİK, HAKEMLİK VE TEK. MÜŞAVİRLİK YÖNETMELİĞİ

TMMOB ŞEHİR PLANCILARI ODASI
PLANLAMA, İMAR VE ŞEHİRCİLİK HİZMETLERİ
BİLİRKİŞİLİK, EKSPERLİK, HAKEMLİK VE TEKNİK MÜŞAVİRLİK YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç

Madde 1- Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Şehir Plancıları Odası (ŞPO) üyelerinin, özel kesim ya da kamu kesiminde özel şahıs ve kuruluşlarla, kamu kurum ve kuruluşlarının isteği ya da yargı isteği üzerine şehircilik, planlama, imar ve kamulaştırma konularına ilişkin yapacakları bilirkişilik, hakemlik, eksperlik, teknik danışmanlık hizmetlerinin koşulları, ücretleri, ödeme biçimleri ve ilişkiler bu yönetmelikle belirlenir ve uygulanır.
Bu yönetmelikle, şehircilik, planlama, imar ve kamulaştırma konularına ilişkin yapılacak bilirkişilik, hakemlik, eksperlik, teknik danışmanlık hizmetlerinin nitelikli ve etkin bir şekilde yapılması, üyelerin hak ve ücretlerinin korunması amaçlanır.
Dayanak
Madde 2- Bu yönetmelik, 6235 (7303) Sayılı TMMOB Yasası’nın 2/b,c maddesi , (19.4.1983 Tarih ve 18023 Sayılı Resmi Gazete ile değişiklik yapılmış, 16.1.1982 Tarih ve 17566 Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan) TMMOB Bilirkişilik, Eksperlik, Hakemlik ve Teknik Müşavirlik Yönetmeliği ile Şehir Plancıları Odası Ana Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde çıkartılmıştır.
Kapsam
Madde 3- Bu yönetmelik hükümleri, şehircilik, planlama, imar ve kamulaştırma değer tespiti alanlarındaki bilirkişilik, eksperlik, hakemlik ve teknik danışmanlık hizmetlerinde uygulanır.
Madde 4- Bu yönetmelik kapsamında belirtilen şehircilik, planlama, imar hizmetlerini, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine göre TMMOB’nce tespit olunan uzmanlık alanları ile sınırlı kalmak üzere TMMOB Şehir Plancıları Odası üyeleri yapmaya yetkilidirler.
İKİNCİ BÖLÜM
Hizmetin Yürütülmesinde Uyulacak Esaslar
Madde 5- Bu yönetmeliğin mali hükümlerini Şehir Plancıları Odası Yönetim Kurulu, her yıl yeniden düzenler ve ilan eder. Oda, yönetmelikte tanımlanmış konulardaki yükümlülükleri yerine getirmiş olan, tecrübeli ve uygun nitelikli üyeleri arasından seçtiği bilirkişilik, eksperlik ve hakemlik yapabilecek üyelerinin listesini hazırlayarak TMMOB’ne ilgili kurum ve kuruluşlara, valiliklere, mahkemelere ve savcılıklara gönderir veya gönderilmesini izler, sağlar.
Madde 6- Mahkemelerin ve ilgili kişi kurum, kuruluş ve kişilerin özel ihtisas gerektiren konulardaki bilirkişi, eksper ve hakem istekleri, ilgili ihtisas alanları dikkate alınarak, Oda Yönetim Kurulu’nca yerine getirilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bilirkişi Listelerinin Oluşturulması

Madde 7- Bilirkişi listeleri her yıl yenilenmek üzere her il için en az beş en çok on beş kişiden oluşturulur. Listeler, büyükşehirlerde idari davalar ve kent yerleşik alan büyüklüğü göz önünde bulundurularak, gereğinde daha fazla sayıda kişiden oluşturulabilir. Oda Yönetim Kurulu, başvuru sayısı ve gereksinim çerçevesinde sayıları her yıl düzenleyebilir. İdarelerin, mahkemelerin ve diğer taleplerin özel durumlar içeren başvuruları söz konusu olduğunda, Oda Yönetim Kurulu o konu ile ilgili olmak üzere, ayrıca bilirkişi, eksper, hakem kurulları oluşturabilir ve görevlendirmelerde bulunabilir.
Madde 8- Bilirkişi listeleri için Oda üyeleri her yıl 1-30 Kasım tarihleri arasında hangi illerde bilirkişilik listelerinde yer almak istediklerini belirten dilekçelerine, uzmanlık alanları ve bilirkişilik konularına ilişkin deneyim ve bilgilerini de içeren bir özgeçmiş ekleyerek başvuruda bulunurlar.
Başvuruları değerlendirmek üzere, Şube Yönetim Kurullarından birer kişi ve Oda Yönetim Kurulu’ndan iki kişiden oluşan bir Komisyon oluşturulur. Komisyon kendi çalışma düzenini belirler. Yeterince başvuru olmayan iller için, Komisyon, diğer başvurular ve üyeler arasından seçme ve görevlendirmeler yapabilir. Başvurular 10 Aralık tarihine kadar sonuçlandırılarak, Yönetim Kurulu’nun onayına sunulur. Yönetim Kurulu’nun onayı ile kesinleşen listeler, TMMOB’ne ve gerekli tüm kurum, kuruluş, mahkeme, vilayet, belediye ve idarelere gönderilir.
Madde 9- Bilirkişi listelerinde yer alabilmek için en az iki yıllık bir mesleki deneyim sahibi olmak, mesleki alanda bir lisans sonrası eğitim almış olmak, en az iki yıl öğretim elamanı olarak görev yapmış olmak, daha önce çeşitli kurum ve kuruluşlara bilirkişilik, danışmanlık gibi hizmetler vermiş olmak, Oda’nın veya benzer kuruluşların açtığı kurs seminer vb. programları tamamlamış olmak, uzman unvanı almış olmak, mesleğin uygulamasına ilişkin kurumlardan birinde en az iki yıl çalışarak özel bir mesleki uzmanlık faaliyeti içinde bulunmuş olmak, Oda ve şube ve yönetim kurullarında en az bir dönem görev yapmış olmak vb. niteliklerden en az birini taşıyor olmak asgari koşuldur. Başvurularda bu konulara ilişkin açıklayıcı bilgilerin yer alması gereklidir. Komisyon başvurular arasında bu niteliklere ve deneyimlere göre bir değerlendirme yaparak, listeleri oluşturur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Kayıt ve Sicillerin Tutulması

Madde 10- Oda sekreteryası, bilirkişilik faaliyetleri hakkında bilgi tutmak, bunları yeni listelerin oluşumu esnasında dikkate almak üzere bir dosyalama sistemi oluşturur. Bilirkişilerin, eksperlerin, hakemlerin çalışmalarına ilişkin sonuçlar, (yasal koşulların elverdiği durumlarda) raporların birer örneği bu dosyalarda yer alır. Bu bilgiler sadece Komisyonun değerlendirme çalışmaları ile bilimsel, teknik ve yayın derleme çalışmaları esnasında kullanılabilir, diğer üye, kişi ve kuruluşlara kapalıdır.
Madde 11- Bilirkişilik, hakemlik, eksperlik hizmetleri yapan üyeler, kurum kuruluş veya kişilerin doğrudan talepleri üzerine hazırladıkları raporlarının birer örneğini veya özetini arşivlenmek üzere Oda’ya iletmekle yükümlüdürler. Oda’dan doğrudan talep edilen bilirkişilik, hakemlik, eksperlik, teknik danışmanlık vb. hizmetler söz konusu olduğunda bir nüsha fazla hazırlanan raporların tamamı Oda’ya iletilir. Oda bir nüshayı alıkoyar ve bir önyazı ile imzalı raporu talep edene gönderir.
Bir konuya ilişkin birden fazla rapor düzenlenir ve bunlar arasında esasa etki edecek farklılıklar oluşursa, çelişkiyi gidermek üzere Oda yeni bir heyet oluşturur. Bu heyet bilirkişi listeleri içersinden ve en az daha önceki heyette yer alan kişi sayısı kadar kişiden oluşturulur. Bu heyetin raporu kesindir.
Madde 12- Her yıl yenilenen bilirkişilik başvuruları sırasında, üyeler bir önceki yıl içersinde yaptığı bu yönetmelik kapsamındaki hizmetlerin bir listesini de başvurusuna ekler.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Mali Hükümler
Bilirkişilik

Madde 13- Bilirkişilik hizmeti, yasal, bilim, teknik ve ekonomik alanlarda belirtilen konulardan isteneni, mahallinde ya da dosya üzerinde inceleme yaparak, yasa ve yönetmeliklere, şehircilik ve planlama ilkelerine aykırılık veya uygunluk belirlemek ve fiyat takdiri, kıymet, nitelik, kusur ve durum tespiti için rapor tanzimi ile lüzum görülecek hallerde bunların dışındaki hususların tayin ve tespitinin yapılmasıdır.
Bilirkişilik Ücretleri;
a) H.M.U.K. (Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu), C.M.U.K. (Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu), İ.Y.U.K. (İdari Yargılama Usul Kanunu), İmar Yasası, İmar, Şehircilik ve Planlama ile İlgili tüm yasalar ve yönetmelikler ve benzerleri ile İstimlak Yasası vb. gereğince Yargıç istemiyle yapılan hizmetler için davalar ya da duruşmalara ilişkin ücretler:
– Kaybettiği iş süresi için alacağı tazminat,
– İnceleme ve yolculuk masrafları,
– Çalışmasıyla uygun ücreti
dikkate alınarak hakim tarafından tespit edilir. Bu tür işlerde diğer bilirkişilik talepleri için Oda’ca belirlenen ücretler mahkemeler için bir ölçüt olarak dikkate alınabilir.
b) Diğer kamu kuruluşları, özel kuruluşlar ya da şahısların talebiyle yapılan bilirkişilik işlemlerinde;
1- Büroda dosya üzerinde düzenlenen raporlarda kişi başına her rapor için en az a TL ücret alınır
2- Arazide ve is sahalarında düzenlenen raporlarda arazide geçen her gün için kişi başına b TL eklenmek üzere, her rapor için kişi başına en az c TL ücret alınır.
Ancak arazi çalışmalarında incelikli ölçümler olduğunda Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Birim Fiyatları uygulanır.
3- Mahkemelerde açıklama yapılması halinde her celse ya da ek açıklama için en az b TL ücret alınır.
4- Raporların düzenlenmesinde, daktilo, kırtasiye, deney, teknik resim ve benzeri masraflar ayrıca alınır.
5- Arazide ya da büroda bir defasında birden çok dosyanın incelenmesi durumlarında 10 dosyaya kadar dosya başına b TL alınır. 10 dosyadan fazlası için dosya başına en az c TL . ücret alınır.
6- Aynı dosya içinde birden fazla rapor düzenlendiğinde her rapor için normal ücretin %50’si oranında ek ücret alınır.

Eksperlik
Madde 14- Mahallinde ya da dosya üzerinde gerekli incelemeyi yaparak kıymet takdiri, fiyat tespiti ve benzerleri ile ilgili rapor tanzimi hizmetlerinin yapılmasıdır.

Eksperlik Ücretleri;
Mt: İncelenen meta tutarı
Çg: Çalışılan gün sayısı
Es: Çalışılan eksper sayısı
A: 2004 yılı için (180.000.000 TL) olmak üzere :

a) 12.000.000.000 TL na kadar

 

Mt

 

EsxÇgxA+2A+

———–

 
 

1000

 

b) 60.000.000.000 TL na kadar:

 

Mt-10.000.000.000

EsxÇgxA+3A+900.000+

———————-

 

2000

c) 300.000.000.000 TL na kadar:

 

Mt-50.000.000.000

EsxÇgxA+4A+7.000.000+

———————-

 

3000

d) 600.000.000.000 TL na kadar:

 

Mt-250.000.000.000

EsxÇgxA+5A+25.000.000+

———————-

 

4000

e) 600.000.000.000 TL ve daha yukarısı için:

 

Mt-500.000.000.000

EsxÇgxA+6A+45.000.000+

———————-

 

5000

formülleri ile hesaplanır.

Hakemlik
Madde 15- H.M.U.K. Tahkim Sözleşmesi gereğince taraflar arasındaki anlaşmazlığın çözümündeki şehircilik, planlama, imar hizmetidir.
Hakemlik Ücretleri;
Hakemlik ücretleri H.M.U.K.’nda belirtilen esaslara tabidir.
Teknik Müşavirlik
Madde 16- Şehircilik, planlama, imar hizmetine ait herhangi bir konuda ilim ve tekniğe uygun olarak hizmetin yapılmasına fikren katkıda bulunulmasıdır.
Müşavirlik Hizmetleri ;
İşin niteliği ve mali boyutları ile çalışma koşulları ve süresi dikkate alınarak TMMOB Şehir Plancıları Odası Yönetim Kurulu’nca tespit edilir.
ALTINCI BÖLÜM
Genel Hükümler
Madde 17- Bilirkişilik, eksperlik ve hakemlik gibi hizmetlerde yol ve ikamet gibi zorunlu masraflar ayrıca ödenir. Raporlardaki eksikliklerin giderilmesi için verilecek ek raporlar için ayrıca ücret ödenmez. Ancak; bu raporlar için tekrar mahalline gidilmesi halinde, zorunlu giderler ödenir.
Madde 18- Bilirkişilik ve hakemlik istemleri, Oda Genel Sekreterliği’nce izlenir. Gerek doğrudan ilgili kurum, kuruluş ve kişilerin talebi ve görevlendirmesi gerekse Oda aracılığıyla yapılan hizmetler bir liste şeklinde beyan edilir. Bu beyanın, %10’u bilirkişilik ve hakemlik yapan üyelerce her yıl en geç Aralık ayı içinde Oda’ya ödenir.
Madde 19- Eksperlik ve teknik müşavirlik hizmetlerinde , yapılan işin durumuna göre Oda Genel Sekreterliğince tahmin edilen ücretin %40’ı avans olarak alınır. Tamamlanan işlem sonrasında kesinleşen ücrete göre avans tamamlanır ve bundan sonra rapor istem sahibine Oda Genel Sekreterliğince verilir. Ücretin %50’si görevi tamamlayan üye ya da üyelere verilir, %20’si ise TMMOB’ne Birlik hissesi olarak gönderilir.
Madde 20- Özel bilirkişilik istemleri Oda Genel Sekreterliğince incelenir ve istem uygun görülürse; konu sadece Oda’yı ilgilendiriyorsa Oda Yönetim Kurulu’na, birden çok Oda’yı ilgilendiriyorsa Oda Yönetim Kurulu ve Birlik Yönetim Kurulu’na sevk edilir.
Yürütme
Madde 21- Bu yönetmelik hükümlerini Şehir Plancıları Odası Yönetim Kurulu yürütür. Oda Yönetim Kurulu her yıl için uygulanacak ücretleri ve katsayıları belirlemeye, bu Yönetmeliğin eki olan ücret tabloları düzenlemeye yetkilidir.
Yürürlük
Madde 22- İlk yıl için daha önceki mevzuata uygun olarak hazırlanmış olan bilirkişi listeleri geçerlidir. Bu yönetmelik, 2001 yılı için uygulanacak ücretlerin 17 Aralık 2000 tarihli 6. Olağanüstü Genel Kurul’un kabulü ve Oda yayın organında yayınlanarak 01 Ocak 2001 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

TMMOB BİLİRKİŞİLİK-EKSPERLİK-HAKEMLİK VE TEKNİK MÜŞAVİRLİK YÖNETMELİĞİ’NDEN ALINMIŞTIR