Ofer’in Büyük İzmir ve Ege Projesi (BİEP)….

{nomultithumb}İsrailli işadamı, BİEP Projesi’nde adım adım ilerliyor..

Başta İsrailli işadamı Ofer olmak üzere yabancı yatırımcılar, gözlerini Ege ve İzmir’in dev yatırımlarına dikti.
Ancak içlerinde en şanslısı ve planlı davrananı Ofer….
<Özel Analiz Haber: Halide DEMİR> GAZETEYENİGÜN – 03.08.2007
Başta İzmir ve Denizli olmak üzere Ege Bölgesi ile yakından ilgilenen dünya denizcilik ve enerji sektörünün sayılı devlerinden biri olan İsrailli işadamı Sami Ofer, Alsancak Limanı’nın 49 yıllığına işletim hakkının alınmasıyla ilgili açık arttırmalı ihaleye katıldı ve hiç mola vermeden rakip firmaları geride bırakıp, 1 milyar 275 milyon dolar vererek kazandı… Ofer, direkt katılmadığı ihaleye, Mehmet Kutman’ın başında olduğu Global Yatırım Holding aracılığıyla, Hutchison-Ege İhracatçı Birlikleri Ortak Girişim Grubu adındaki grupla girdi. Ofer, yerli ve yabancı grup ve firmaların iştahını kabartan Alsancak Limanı’nın özelleştirme ihalesinde de, diğerlerinde de olduğu gibi en yüksek ihale teklifini veren firma oldu.
Ege’deki ilk girişimi Denizli Sümerbank arazisi oldu
Ancak bir süre önce Tüpraş ve Galataport ihalelerinde verdiği yüksek fiyatlarla bir anda herkesin dikkatini üzerine çeken Ofer’in, Ege’ye ve İzmir’e ilgisi yeni değil. Türkiye’de irili-ufaklı pek çok şirketi bulunan Ofer, büyük tüm yatırımlarını Global Yatırım aracılığıyla yaparken, Ege’deki ilk girişimlerinden biri Denizli’deki eski Sümerbank tesislerini almak istemeleri oldu. İlk kez 14 Ekim 2006 tarihinde gazetelerde de yeralan bu girişimiyle Ofer, Zafer Tekstil’in 1998 yılında Özelleştirme İhalesi’nden satın aldığı eski Sümerbank tesislerinin bulunduğu 148.9 bin metrekarelik araziyi devraldı.
Denizli Sümerpark’taki  yatırımları bu yıl başlayacak
Ofer ve Global Yatırım Holding A.Ş’deki ortağı Mehmet Kutman, bu araziye 200 milyon dolarlık bir projeyle, 650 lüks konut, 300 yataklı beş yıldızlı otel, yüz yataklı bir hastane ve alışveriş merkezi kurmayı vaat etti. Denizli Sümerpark adını taşıyan projeyle ilgili imar tadilatı da Denizli Belediye Meclisi’nin AKP’li üyelerinin oybirliğiyle kabul edildi. Buna göre, Global Yatırım Holding ve iştiraklerinden Okyanus A.Ş, Kentgaz ve Pera Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı’ndan oluşan konsorsiyum, yapılan plan tadilatına göre, 148 bin 900 metrekarelik alanda 299 bin 800 metrekarelik kapalı alan inşa edebilecek. Konsorsiyum, devraldıkları arazideki inşaat yatırımlarına 2007’de başlayacaklarını da açıkladı.
Petkim’i de istiyordu, Socar-Turcas aldı
Ofer, aradan aylar geçtikten sonra altıncı kez satışa çıkarılan Alsancak Limanı ihalesine,  yine Global Yatırım Holding’in sahibi ve ortağı Mehmet Kutman aracılığıyla, içinde 13 milyar dolarlık servetiyle dünya zenginler sıralamasında ilk 19 kişi arasında yer alan Li Ka Shing’in sahibi olduğu Cheung Kong Holding’in bir şirketi olan Hutchison Whompoa’nın da bulunduğu konsorsiyumla katıldı. Ofer, dünya devlerinin adeta sıraya girdiği ihaleyi de 4 Mayıs 2007’de kazandı. Ofer’in İzmir’e ilgisi bununla da bitmiyor. İsrailli işadamının 15 Haziran’da yapılacak olan Aliağa Pektim ihalesine de katılması bekleniyor. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın daha önce iki kez ertelediği Ege’nin sanayi devi Pektim ile ilgili ön yeterlilik belgeleri 14 Mayıs’a kadar alınacak ve 15 Haziran’da teklif verme süresi dolacak. Pektim ihalesinde yüzde 51’lik hisse blok olarak satılacak. Pektim ihalesine Ofer’in dışında, Dinçkök, Socar-Turcas, Al Attiyah, Prens Thunayan, Zorlu da talip. Petkim’in yüzde 51’inin blok satışına ilişkin ihaleyi 2 milyar 50 milyon dolarla, sürpriz şekilde Rus-Kazak ortak girişim grubu Trans Central Asia Petrochemical Holding kazandı.
İzmir-Denizli demiryolu hattı Ofer için  yenileniyor
Öte yandan Ofer’in devraldığı Denizli’deki Sümerbank tesislerinin tam içinden geçen ve yaklaşık 15-20 yıldır yenilenmeyen-atıl durumdaki Denizli-İzmir demiryollarının yenileceği ile ilgili isteklerin de Alsancak Limanı ihalesinin hemen öncesinde gündeme gelmesi  şaşırtıcı.?  İlk olarak 31 Mart 2007 tarihinde, Denizli Kaklık noktasından İzmir Alsancak Garı’na kadar gelen 292 kilometrelik İzmir-Denizli demiryolunun yenileme çalışmalarının biran önce bitirilip yük taşımaya uygun hale getirilmesi istendi. Denizlili işadamları, yılda ürettikleri bir milyon ton ihraç ürününü trenlere yüklenen konteynırlarla Alsancak Limanı’na ulaştırmak için tren yolunun yenileme çalışmalarının yıl sonuna kadar bitirilmesini Ulaştırma eski Bakanı Binali Yıldırım’dan talep etti. Bakan Yıldırım da, 2 Nisan 2007 tarihinde,  işadamlarının bu taleplerine sessiz kalmadı ve İzmir-Denizli demiryolu hattının yıl sonuna kadar bitirileceğini açıkladı.
Plan değişikliği öncesi 101 tapu el değiştirdi
Ofer, Alsancak Limanı’nı almakla kalmayıp hemen arkasındaki, kamuoyunda ‘yeni kent merkezi’ olarak da bilinen Alsancak Limanı ile Turan bölgesi arasındaki 550 hektarlık alanı da ele geçirmek istiyor. İzmir Büyükşehir Eski Belediye Başkanı Ahmet Piriştina’nın fikir babalığını yaptığı, hatta projesi için uluslar arası yarışma açtığı alanın  eğlence ve ticari amaçlı gökdelenlerle donatılacağı öngörülüyordu. Hatta alanın gökdelenleriye ünlü Manhattan olacağı varsayılıyordu. Manhattan Projesi’nin gerçekleşmesi için nazım imar planı revizyonu bile yapıldı. Tam bu noktada ilginç bir gelişme yaşandı. Revizyon yapılmadan önce alandaki 101 tapu ‘el değiştirdi’ (!). Ardından 14 Mart 2006’da ise Alsancak Limanı ile Turan arasına gökdelenler kurulmasını öngören ve yoğunluğu arttıran ‘plan değişikliği onaylandı’.
Başkan ‘bu bilgiler dedikodu’ dedi
Tapuların el değiştirmesinin ve inşaat yoğunluğunun arttırılmasının ardından bölgede ‘rant alanı’ oluştuğu söylentileri çıkınca da, İzmir Büyükşehir belediye başkanı Aziz Kocaoğlu, 24 Mart 2006’da gazeteler bir açıklama yaptı ve Yeni İzmir Planı değişmeden önce 101 tapunun el değiştirdiği iddialarının kendisine de geldiğini söyledi. Kocaoğlu, “Bu bilgiler dedikodudan ibaret. Piriştina dönemindeki plandaki yoğunluk artışı yatırımcı çekmiyordu. Bunun için yoğunluk artışının yapılması gerekiyordu. Yoğunluğun yüzde 50 arttırılması gerektiği fikrini ben ortaya attım. Bu İzmir’in gelişimi için bir fırsattır. Belediye bürokratları ve stk’larla uzun uzun görüşüp  karar verdik. Arsa sahipleri ya da özel şirketlerle bu konuda masaya oturmadık” açıklamasını yaptı.
Yeni İzmir’de kimler arazi sahibi
Doğal olarak tüm bu gelişmeler, akla Ofer, Alsancak Limanı arkasındaki alanın gökdelen arazisi ilan edileceği ve plan değişikliği yapılacağını biliyor muydu sorusunu getirdi. (!) Liman ile Turan arasındaki 550 hektarlık alanda hazine arazilerinin yanısıra, TCDD başta olmak üzere Sümerbank, Tariş, Şark Sanayi, Başak Sigorta, PTT, Tekel, Petrol Ofisi, Turyağ, Piyale, Kula Mensucat gibi kuruluşların da arsaları bulunuyor.  Öte yandan bölgede isimleri kamuoyunca bilinmeyen, Türkiye’nin ‘sayılı zenginlerinin’ (?)  bulunmasının da alanın ne kadar önemli olduğunu ve önemsendiğini gösterdiği ortada. Kocaoğlu’nun inşaat yoğunluğunu arttıran nazım imar planı revizyonu değişikliği, 2003 planının revizyonunda imar yasasının ihlal edildiği gerekçesiyle İzmir Valiliği tarafından dava edildi. Ve proje dava sonucu durduruldu.
101 tapudan kaçı Ofer’in
Kocaoğlu’nun planda yapılan değişiklikle 4.864 milyon metrekare olan inşaat alanı 6.3 milyon metrekareye ulaştı. Aradaki 1.5 milyon metrekarelik artış ise bölgede arazisi olanlarla (?), yatırım yapmayı düşünen müteahhitlerin işine yaramış oldu. Akla gelen ikinci soru ise, Alsancak Limanı çevresinde oluşan rantın en büyük dilimini kimin aldığı ya da el değiştiren 101 tapudan kaç tanesinin Ofer’in eline geçtiği…
Şartnamede kapasite artırımı vaadi var ama..
Öte yandan Ege Bölgesi ihracatının yüzde 90’ı, Türkiye ihracatının da üçte birinin gerçekleştiği Alsancak Limanı’nın kapasitesinin arttırılarak Yunanistan’ın Pire Limanı’ndan daha işlek hale getirilmesi istemlerinin de gerçekleşme olasılığı pek yüksek görünmüyor. Her ne kadar ihaleyi kazanan konsorsiyumun şartname gereği beş yıl içinde 150 milyon dolar harcayarak, limanın kapasitesini arttırması, genişletmesi ve liman derinliğini 9 metreden 14 metreye çıkarması gerekiyor. Bu vaatlerin gerçekleşmesi durumunda limanın kapasitesi yetmediği için Avrupalı armatörlerin yaptığı sıkışıklık zammı nedeniyle mağdur olan ihracatçılar da rahatlayacak, Alsancak Limanı’nın bu sorun nedeniyle Yunanistan’ın Pire Limanı’na kaptırdığı büyük konteynır gemileri de tekrar İzmir’e çekilmiş olacak.
Limanın büyümesi zor
Ancak Alsancak kent merkezindeki limanın çevresindeki alanlarda büyüme olasılığı oldukça düşük. Nitekim ihaleye katılan firmalardan İzmirli işadamlarının oluşturduğu Alsancak Liman Hizmetleri Anonim Şirketi Yönetim Kurulu Başkanı Şinasi Ertan da bunu doğruluyor ve “Şartnamade büyüme alanlarının da sınırı olması nedeniyle ben liman kapasitesinin 3-4 kat arttırılacağını zannetmiyorum” dedi. Kapasitenin bu haliyle arttırılamayacağına dikkat çeken Ertan, aynı zamanda İzmir’e  yeni bir liman kazandırmak için çalışmalara başladıklarını da açıkladı. Aynı gün gazetelere yansıan bir başka haberde ise, Bayındırlık Bakanlığı Müsteşarı Sabri Erbakan Aliağa Nemrut Limanı’nın kurulmasını sağlayacak bütüncül imar planlarının bakanlık tarafından kısa sürede onaylanacağı, planın İzmir Valisi Cahit Kıraç’ın onayından ise geçtiğini açıkladı.
Alsancak Limanı’nı turizm amaçlı yat limanı yapacak
Bunlar görünen gerçek. Fakat gerçekte,  limana büyük para yatıran Ofer’in ve ortaklarının Egeli sanayicilerin umutla bel bağladığı Limanın kapasitesinin arttırılmasının mümkün olmadığını biliyor. Edinilen bilgilere göre Ofer, Alsancak Limanı’nı yükleme için değil, turizm amaçlı yat limanı olarak kullanmak istiyor. Zaten liman arkasındaki arazileri almak istemesinin ve bu nedenle arsalarla ilgili spekülasyon yaratmak istemesinin amacı da bu. Sonunda Alsancak Limanı’nı alan Ofer, bir sonraki adımda liman arkasındaki arazileri de ucuza kapatıp gökdelen imarı verilen bölgeyi de ele geçirmeyi amaçlıyor.  Ofer, ticaret içinse, hemen limanın özelleştirilmesi sürecinde gündeme gelen Nemrut Limanı gibi yeni bir limanı istiyor.
Yeni İzmir’e yargı engeli de aşılacak
Gerçi, İzmir Büyükşehir Belediyesi Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun limanın hemen arkasındaki  Yeni İzmir olarak da adlandırılan 550 hektarlık alanda inşaat yoğunluğunu 3 ve 3.5 emsalden 4.5’e çıkarması; zemin kullanımını da yüzde 30’lardan yüzde 50’lere çıkaran nazım imar planı revizyonu hakkında yargıya giden İzmir Valiliği’nin çabası sonuç buldu. İzmir 4. İdare Mahkemesi, bilirkişilerin de verdiği rapor doğrultusunda Kocaoğlu’nun planının kamu yararına, şehircilik ve planlama ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle yürütmeyi durdurma kararı verdi. Ama bu karar, Ofer’in amacına ters düşmüyor hala. Çünkü Büyükşehir belediyesi kararın ardından yeni plan hazırladı ve önümüzdeki günlerde bunu meclisin onayına sunmayı bekliyor.
Liman özelleşti, arsa değerleri şimdiden arttı
Liman arkasındaki hazine, kurum ve şahsi arsaların değerinin şimdiden artmasına en iyi örnek ise, Alsancak Liman kapısının karşısındaki Devlet Demiryollarına ait ve 7 katlı otel imar izni de bulunan arsanın satışa çıkarılması. Nitekim arsaya İzmir’de birçok yatırıma imza atan Fiba ve Fina Holding’in sahibi Hüsnü Özyeğin ile liman ihalesine katılan konsorsiyumda bulunan Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Oğuz Satıcı talip oldu bile. Açık arttırma yöntemiyle on milyon dolara kadar satılması düşünülen arsanın değerinin limanın özelleştirilmesiyle birlikte daha da arttığı ve taliplerinin de çoğaldığı öğrenildi.