Mavişehir Raporu (1)

Mavişehir, Karşıyaka Bostanlısı’ndaki İzmir’in bu dev yerleşim merkezi, son olarak 2006 yılında Toplu Konut İdaresi’nce hazırlanan ve onaylanan, Valilik onayı ve Büyükşehir Belediye Meclisi’nce de kabul edilen son plan uygulaması nedeniyle kamuoyunda en çok tartışılan bölge haline geldi…

Dev gökdelenleri, alışveriş merkezleri, hem bloklar arasında hem de kıyı şeridindeki villalarıyla ünlü Mavişehir’de ne tartışılıyor?
Bu bölgede yaşayan 30 binin üzerinde insan niçin huzursuz ve mutsuz?
Olayları tam olarak değerlendirebilmek, kim haklı, kim haksız, ya da kimlerin Mavişehir’i bu hale getirdiğini anlamak için 1989 yılına dönmek lazım.
Ancak daha önce Mavişehir için önemli olan ve şehir plancılığı açısından “cinayet” olarak nitelendirilen birkaç konuya değinmek istiyorum ve mesleği inşaat mühendisi olan Karşıyaka Belediye Başkanı Cevat Durak’a soruyorum:
Ne 1991 ne de 2003 planlarında yer almayan Akaryakıt ve LPG İstasyonu’nu, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’na yaptığınız sık ziyaretlerde, getirip Mavişehir’in göbeğine siz mi plana koydurttunuz?
2006 planına göre, yapılması öngörülen bu benzin istasyonunu,  plan notlarına son anda eklettiğiniz bir madde ile Karşıyaka Belediyesi mi ihale edecek?
Mavişehir’de kamuya yani belediyeye terk edilen alana, hangi yetki, hangi yürek hangi yasanın maddesine göre  benzin istasyonu yapacaksınız?
İmar Kanunu’nun 11. maddesi son derece açık. Diyor ki; Planlarda kamu ve belediyelere ait arsalar satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz, fonksiyon değişikliği yapılamaz. Bu yerlerin kullanılış şekli, yeni bir imar planı ile değiştirilip özel mülkiyete konu olabilecek hale getirildiği taktirde, bu yerler devir alınan idareye iade edilir. Buna aykırı davranışı sabit olan ilgililer şahsen sorumludur.
Mavişehir’de benzin istasyonu yapılacak olan yer, yeşil alan olarak ve belediye kullanım alanı iken, siz nasıl başka bir amaçla kullanmaya cesaret edebiliyor sunuz?
Kaldı ki sosyal demokrat bir parti olan CHP’nin Belediye Başkanı olarak, Mavişehirliler’in yeşil alan olarak kullanacağı yere benzin istasyonu yapmak, partinizin etik değerleri ve sosyal anlayışıyla bağdaşıyor mu?
Mavişehir’deki plan değişikliği öyküleri
Bu soruların yanıtlarını yazılı olarak Cevat Durak’tan almayı umut ettiğimi belirttikten sonra biz dönelim yine Mavişehir’deki, plandan çok “sulandırılmış pilava” dönüşen plan değişikliği öykülerine..
Deniz Bostanlısı olarak terkedilmiş bir bataklık durumunda iken, bu bölge, Emlak Bankası’nın talebi üzerine, ilk 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı, Mart 1989’da yapılmıştır. Ancak plan yetersiz bulunduğu için, revizyona gidilmesi istenmiş Nisan 1991’de yeni plan hazırlanarak ilgili belediye tarafından onaylanmıştır.
Niçin böyle bir revizyon duyulduğu sorusunun karşılığı şudur:
1989 yılından bu yana Mavişehir’de yapılan plan revizyonları ile alınan plan kararlan nedeniyle yoğunluklar değiştiğinden, büyük oranda yeşil alan ve otopark alanı olmak üzere sosyal ve teknik altyapı alan eksikliği ortaya çıkmıştır.
Mavişehir’de nüfus artışına paralel, insanların standart günlük ihtiyaçları ve donatı alanlarının artırılması gündeme gelmiş, böylece artan nüfus ile ihtiyaçlar arasındaki dengeyi, günün gelişmelerine paralel karşılamak için, Karşıyaka Belediyesi, 6 Haziran 2001’de, tavsiye kararı alarak, Büyükşehir Belediyesi’nden Mavişehir’in 1/5000’lik planının revize edilmesini istemiştir.
Karşıyaka Belediyesi’nin bu teklifi uygun görülerek, Mavişehir’i bugünlere kadar getiren 2001 planı hazırlanıp onaylanmıştır.
2003 Planı’na niçin ihtiyaç duyuldu?
Ne var ki, Mavişehir, etap etap gökdelenler yapılıp, insanlar yaşamaya başlayınca, önce EGS Park olarak hizmete giren daha sonra adı EGE Park olarak değiştirilen alışveriş merkezi, bölgede büyük bir yoğunluk yarattı.
En önemlisi de, 2001 planı, bölgede yoğunluğu artırdığı için, Mavişehir yaşayanlarına ne açılan yollar ne de ayrılan otopark alanları yetmemeye başladı.
Bu olayı ilk fark eden, o dönem DSP’den Karşıyaka Belediye Başkanı seçilen, şehir plancısı Şebnem Tabak oldu.
Tabak, dönemin Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Piriştina’ya Mavişehir’in sıkıntılarını aktarınca, bölgeye yeni bir plan yapılma ihtiyacı durdu. Başkan Şebnem Tabak’ın isteği üzerine, Büyükşehir’de Mavişehir planlarının yeniden revize edilmesi ve günün ihtiyaçlarına göre yapılması gündeme geldi.
Bu kapsamda; biraz teknik ayrıntı olacak ama;
25475 ada, 1 parsel ve 25197 ada l parselin büyük bir bölümü, inşaat alanından çıkartılarak park alanı olarak..
25487 ada l parsel ve 25478 ada 1 parselin bir kısmı, yine inşaat alanından çıkartılarak park, bir kısmı da otopark alanı olarak..
25271 adanın tamamı park ve otopark alanı olarak düzenlendi.
Ayrıca bölgenin arıtması için ayrılan arıtma tesisi alanları, bölgenin atık suyunun büyük kanala bağlanması nedeniyle atıl kaldığından, 2001 planında arıtma tesisi alanları olarak ayrılan arsalar, 2003’te, Ahmet Piriştina-Şebnem Tabak tarafından yapılan plan revizyonunda Sosyo-Kültürel tesis alanı olarak yeniden değerlendirildi. Ayrıca ihtiyaç olduğu için bir de karakol yeri alanı eklendi.
Kuzeyden güneye Mavişehir yerleşiminin merkez niteliğinde, konut yapılamayan ancak kısıtlı ticaret aksı içerisindeki 25863 adaya, serbest ticaret kararı getirilerek, ticaret aksına, Mavişehir’in en çok ihtiyacı olan otopark da eklendi.
Böylece, 2003 yılında Piriştina-Tabak’ın yaptığı yeni planda, Mavişehir’deki toplam inşaat alanı 1.348.884 metrekare iken, 1.214.387 metrekareye düşürüldü.
Yine 2003 planında, eskiden 215 bin metre olan yeşil alan, 261 bin metreye, otopark alanı ise 19 bin metrekareden 43 bin metrekareye çıkartılarak, tam iki kat artırılmış oldu.
İzmir’in en önemli prestij bölgelerinden biri olan Mavişehir’de, yeşil alan, sosyal tesis ve otopark alanlarının artırıldığı 1/5000 ölçekli Deniz Bostanlısı Mavişehir Nazım İmar Planı Revizyonu İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 04.03.2003 gün, 05/13 sayılı kararıyla uygun görülerek 20.05.2003’te onaylandı.
Ahmet Piriştina ve Karşıyaka eski Belediye Başkanı Şebnem Tabak tarafından yapılan Mavişehir’in bu imar planında, inşaat alanının azaltılması sebebiyle Emlak Gayrimenkul Yapı Ortaklığı Anonim Şirketi, bölgeden elde edeceği rant elinden alındığı için, itiraz etti.
Bu itiraz, hem Karşıyaka hem de Büyükşehir Belediyesi’nce, Mavişehir’de yaşayan insanların aleyhine olduğu için, Büyükşehir Meclisi’nin 15 Mart 2004 günkü toplantısında reddedildi.
Emlak Gayrimenkul Yapı Ortaklığı da, İzmir 4. İdare Mahkemesi nezdinde planın iptali ve yürütmenin durdurulması için dava açtı.
Mahkeme reddediyor
İzmir 4.İdare Mahkemesi, açılan bu davayı, 15 Aralık 2004’te reddetti.
Çünkü söz konusu mahkeme bu kararı, bilirkişi raporuna göre aldı. Bilirkişi raporu ne diyordu?
Okuyalım:
“Mavişehir Bölgesi için 2001 yılında hazırlanan 1/5000 ölçekli Revizyon İmar Planı, şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırıdır. 2003 yılında hazırlanan plan ise, Mavişehir’de yaşayan insanların ihtiyaçları ve yaşam standartlarını sağlayıcı bir şekilde düzenlenmiştir. Bu nedenle Emlak Gayrimenkul Yapı Ortaklığı’nın itirazının reddine karar verilmelidir.
Mahkeme de bu yönde karar alarak Mavişehir için 2001 planını iptal ederken, 2003 yılı planlarını onaylamıştır.”
Ve mahkeme kararlarıyla da desteklenen 20.05.2003’te onaylanan Mavişehir 1/5000 ölçekli Revizyon İmar Planı yürürlükte ve geçerlidir.
YARIN: TOPLU KONUT DEVREDE..
Hamdi Türkmen – Yenigün – 17.12.2006