KARABAĞLAR KAYMAKAMLIK BİNASI PLAN DEĞİŞİKLİĞİ DAVASINDA YÜRÜTMENİN DURDURULMASI KARARI

İller Bankası’na ait Bozyaka Mahallesi, 7561 ada, 38 parselin bir kısmı onaylı imar planında resmi tesisler alanı bir kısmı ise otopark alanı olarak ayrılmıştır. Bu alanda onaylanan imar plan değişikliği Karabağlar Kaymakamlık Hizmet Binasının yapılmasına olanak sağlamıştır. 21 Ağustos 2009 tarihinde askıya çıkarılan plana karşı itirazlarımız askı süresi içinde Karabağlar Belediyesi’ne iletilmiş ancak Belediye itirazımızı reddettiğinden Odamız tarafından plan değişikliğinin iptali istemi ile dava açılmak zorunda kalınmıştır.

Odamızın açtığı davada İzmir 4. İdare Mahkemesi tarafından 11.03.2010 tarihli ara karar ile plan değişikliğinin yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Yürütmeyi durdurma kararı, plana ilişkin bilirkişi incelemesi yapılmadan önce alınmıştır. Alınan ara kararda 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile resmi tesis alanı olarak belirlenen alanın hâlihazırda otopark alanı ve pazar yeri olarak kullanıldığı ve bölgeye ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planının bulunmadığının görüldüğü belirtilmiş; üst ölçekli nazım imar planı olmaksızın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapılamayacağından söz konusu plan değişikliğinde hukuka uyarlık bulunmadığı vurgulanarak yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Karabağlar Kaymakamlık Hizmet Binası olması öngörülen alan, Halide Edip Adıvar Bulvarı üzerinde, İller Bankası binaları ile güneyde Emniyet Müdürlüğü'ne ait hizmet binalarının ve Bozyaka SSK Hastanesi tesislerinin yerleştiği bir alandır. Gerek trafik gerekse yaya yoğunluğunun fazla olduğu bu bölgede yoğunluğu azaltıcı kararlar alınması gerekirken tam tersi bir şekilde arttırılarak, resmi tesis alanı kararı getirilmiştir.

Bu tür donatı alanlarının, plan bütünü içerisinde değerlendirilmesi gerekmektedir. 3194 sayılı İmar Kanunu ve Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmelik ile imar planında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi ya da yerinin değiştirilmesine ilişkin plan değişikliklerinin zorunluluk olmadıkça yapılamıyacağı, zorunluluk durumlarında ise eşdeğer yeni bir alan alanın ayrılması zorunluluğu getirilmiş olmasına karşın burada süreç tersten işlemektedir. İlçe bütününü ve çevresini etkileyecek böylesine önemli yönetim merkezinin (Kaymakamlık Hizmet Binası) yer seçimi kararının üst ölçekli planlarla bütünsel olarak değerlendirildikten sonra 1/1000 ölçekli imar planları ile uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir.

Kentin mevcut ve gelecekteki trafik, yaya yoğunluğunu ve gelişimini etkileyecek Kaymakamlık Hizmet Binası için pek çok alternatif yer olmasına rağmen sadece kamulaştırma yapmamak için bu alanın belirlenmesi şehircilik ilke ve planlama esasları ile bağdaşmamaktadır. Yeni kurulan belediyelerde yönetim merkezlerinin (belediye vb) yer seçimi, şehircilik ilkeleri çerçevesinde ele alınmalı, yerleşme bütünlüğünde eşit olanaklar sağlayacak erişim mesafelerine; toplu taşım, yaya ve bisiklet gibi farklı erişim seçeneklerine; geometrik olarak merkezi bir odak noktasında yer almasına; çevresinde tören vb etkinlikler için yeterli açık alan ve meydan olanağı sağlanabilmesine dikkat edilmelidir.

Karabağlar gibi yeni kurulan bir ilçe belediyesinin, mevcut imar planında öngörülen gelişmeleri özendiren,  tetikleyen ve kamu yatırımı olması itibariyle öncülük etmesi gereken bir bölgede yukarıdaki dikkate alınması gereken kriterler doğrultusunda konumlandırılması planlama esasları bakımından olması gereken bir yaklaşımdır.Birkaç yıl içerisinde artan yoğunluk ve ortaya çıkan yetersizlikler nedeniyle, işlevselliği tartışmalı hale gelecek ve söz konusu plan değişikliği ile inşa edilecek hizmet binası, kamunun kaynaklarının doğru değerlendirilmesi açısından da kamuyu zarara uğratacaktır.

TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi, kentlerin ve kentlilerin yaşam koşullarını gözeten, toplumsal ve kamuya yönelik sorumluluklarını yerine getiren etkin görev anlayışını sürdürmeye devam edecektir.

 Kamuoyunun bilgisine saygılarımızla sunarız.  21.04.2010 

TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu