EXPO Planına İtiraz Ettik.

{nomultithumb}İnciraltı Turizm Merkezi ve Expo Fuar Alanı 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planına ilişkin itirazlarımızı, Planı yapan Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü ile planı askıya çıkaran İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na, 10.07.2007 tarihinde ilettik. İtiraz metnini, haberin devamında bulabilirsiniz…

BASINA VE KAMUOYUNA DUYURULUR 
Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yatırım İşletmeler Genel Müdürlüğü’nce, Turizmi Teşvik Kanunu’nun 7. Maddesi gereğince onaylandığı belirtilen 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği ile ilgili  “Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde ve Turizm Merkezlerinde İmar Planlarının Hazırlanması ve Onaylanmasına İlişkin Yönetmelik” gereği askıya çıkan plana ilişkin itirazlarımız aşağıdadır.

·      PLAN BAŞLIĞI, KAPSAMI VE TEKNİĞİ

Çevre Düzeni Planı Değişikliği olarak tanımlanan başlık ve kapsam, 3194 sayılı İmar Kanunu ve imar mevzuatına aykırıdır. Değişikliğin getirildiği alanda mevcut bir Çevre Düzeni Planı bulunmadığından, değişiklik adı altında yapılan işlemin bir geçerliliği yoktur. Çevre düzeni ölçeğinde geliştirilen kararların, çevresel bir bütünlük gözetmesi gerekmektedir. Mevzii bir karar getiren söz konusu uygulamanın kabul edilir hiçbir tarafı yoktur.

“Plan değişikliğinin” bir A4 kağıdı üzerine anlaşılması zor bir plan tekniğiyle çizilerek, öncesinde yerel birimlerin katılımı sağlanmadan hazırlanarak İzmir’e bilgi için gönderilmiş olması, plan kararlarının alınış biçimi, yöntemi açısından vahim olduğu kadar, plan yapmaya yetkili bir kamu kurumunun ciddiyetiyle de bağdaşmamaktadır. Ülkemiz için, dünya kültürlerinin buluşması anlamında önemli bir fırsat olacakken, EXPO 2015 adaylığının İnciraltı yer seçim kararıyla olanaksız hale gelmesinden sorumlu otoritelerin varlığı bilinmekle birlikte, EXPO gibi ulusal ve uluslar arası ölçekli bir konunun plan kararları ile uyumu ve bütünleştirilmesi sürecinde ortaya konulan bu tür yanlışlıklar, ülkemizin son 40-45 yıllık planlama birikimleri ve deneyimlerine karşıtlık ve haksızlık oluşturmaktadır.

·      PLAN KARARI

29.03.2007 tarihinde askıya çıkarılan İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi’nce onanan 1/25000 ölçekli İzmir Kentsel Bölge Nazım İmar Planında “Tarımsal Niteliği Korunacak Alan” şeklindeki plan kararına karşın, bu kararın görmezden gelinerek Çevre Düzeni Planı Değişikliği adı altında “Fuar Alanı” önerisi getirilmesi, farklı ölçekler ve planlar arasındaki bütünlüğün korunması açısından son derecede sakıncalıdır.

Metropol ölçeğinde, “Fuar Alanı” gibi kararların, kentin sahip olduğu imar planlarında öngörülmesi ve geliştirilmesi gerekmektedir. Kentin gelişme ve dinamiklerinin planlanması doğal veriler, ekonomik, sosyal ve fiziksel analizler, araştırmalar sonucunda yapılan kestirimler ile sentezler sonucunda geliştirilen arazi kullanım kararları ile mümkün olabilmektedir. Bu arazi kullanım kararlarının yoğunluk ve yer seçim ilişkileri açısından bir kurgusu ve dengesi bulunmaktadır. Noktasal alınmış bir “Fuar Alanı” kararının, kentin var olan kurgu ve dengeleri içinde değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu değerlendirmeye kılavuzluk edecek en önemli argüman mevcut planlardır. Kentin nazım imar planına bakıldığında Gaziemir, Buca-Kaynaklar gibi farklı yeni fuar alanı önerileri içerdiği görülmektedir. Henüz oluşumu gerçekleşmemiş bu alternatif seçenekler dışında yeni bir fuar alanı gereksinimine temel oluşturacak bir bilimsel saptama bulunmamaktadır.

Alanda bu plan kararına yönelik bir ön inceleme (jeolojik ve jeoteknik etütler) yapılmamış, gerekli kurum görüşleri alınmamıştır.

·      TARIM ALANI

İnciraltı’nda “Fuar alanı” olarak tanımlanan alan fiilen tarım alanıdır, tarımsal nitelikli topraklar mevcuttur. Nitekim, İl Tarım Müdürlüğü’nün 20.07.2005 gün ve 1757-7266 sayılı yazısı ile söz konusu alanın “tarım dışı amaçla kullanılması” uygun görülmemiştir. Küresel ısınma tehdidi nedeniyle, sahip olunan doğal kaynakların ve bitki örtüsünün korunması birincil önceliğimiz olmalıdır. “Çevre Düzeni Planı Değişikliği” bu doğrultuda planlama esasları, şehircilik ilkeleri ve kamu yararına açıkça aykırıdır.

·      SİT ALANI

2. ve 3. Derece Doğal Sit Alanlarında getirilen “Fuar Alanı” kullanım kararı için, 3386 ve 5226 sayılı yasalarla değişik 2863 sayılı yasa gereğince, İzmir 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulu’ndan “uygun görüşü” alınmamıştır.

Yine söz konusu sit alanlarının bir bölümü aynı kurumun 15.02.2007 tarih ve 2084 sayılı kararı ile 1. Derece Doğal Sit Alanı olarak tescillenmiştir. Bu alan planda gösterilmemiştir.

·      PLAN NOTU

“Çevre Düzeni Plan Değişikliği” plan notunda “Ülkemizin EXPO adaylık başvurusunun kabul edilmesi halinde 1/5000 ve 1/1000 ölçekli planlarda İzmir 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu’nun uygun görüşü alınacaktır. Yapılaşma koşulları ve kullanım kararları alt ölçekli planlarda belirlenecektir.” denilmiştir.  Bu not, Türkiye’nin kent ve bölge planlama literatürüne kara bir sayfa olarak eklenecektir. Doğal varlığını ve potansiyellerini bugüne kadar koruyabilmiş İzmir’deki ender kentsel açık alanlardan biri olan İnciraltı’na ilişkin bir arazi kullanım kararının, EXPO 2015’in yer seçim kararını alacak BIE delegelerinin zevk ve tercihlerine bırakılmış olması kesinlikle kabul edilemeyecek bir düşünce yaklaşımıdır. Olasılıklara bırakılmış böyle bir plan kararı/notu, bölgenin geleceğine ilişkin kaotik bir durum oluşturacak, İnciraltı üzerine ortaya konulan senaryolar ve spekülasyonlar nedeniyle yöreye ilişkin yaratılan yüksek rant beklentileri nedeniyle EXPO adaylık başvurunun kabul edilmemesi durumunda ortaya çıkacak durumun çözümü güçleşecektir.

Sonuç olarak; yukarıda bahsedilen gerekçelerden dolayı, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü’nün yapmış olduğu plan değişikliğine itiraz ediyoruz.

  

TMMOB Şehir Plancıları Odası

 İzmir Şubesi Yönetim Kurulu
11.07.2007