Deprem fırsatçılığına dikkat!

Şehir Plancıları Odası (ŞPO), Zeytinburnu’nda yıkılan binanın ardından depreme çözüm olarak Kentsel Dönüşüm’ün gösterilmesini eleştirdi. ŞPO Yönetim Kurulu dün yaptığı açıklamada, “Deprem ve doğal afetler karşısında en etkili mücadele aracı olan kamu yararı ve sosyal adalet merkezli bütüncül planlama süreçlerini dışlayan yetkililer, yoksulları kentlerden tasfiye edecek ve kentsel rantları bir grup çevrenin eline bırakacak Dönüşüm Yasa Tasarısı’nı kanunlaştırmak için Zeytinburnu’nda yıkılan binayı, topluma karşı bir sopa olarak kullanmaktadırlar” uyarısı yaptı.
Kentsel dönüşüm kurnazlığı
Şehir Plancıları Odası’nın yaptığı yazılı açıklamada, Ulusal Deprem Konseyi’nin önce etkisizleştirilmesi ve ardından lağvedilmesi eleştirilerek “Bununla birlikte Zeytinburnu’nda yaşananlara yönelik Bayındırlık Bakanı ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı’nın değerlendirmeleri, hükümetin deprem karşısında sihirli bir formüle sahip olduğunu işaret ediyor: Kentsel Dönüşüm Yasası. Hem Bakan Faruk Özak hem de Başkan Kadir Topbaş, deprem ve diğer doğal afetler karşısında mevcut yapıların güçlendirilmesi için Meclis’te ilgili komisyonda görüşülen Dönüşüm Alanları Yasa Tasarısı’nın bir an önce yasalaşmasının şart olduğunu ileri sürmekteler. Dönüşüm Yasası’nın kentsel dönüşümün önündeki mülkiyetten kaynaklı sorunları aşacağı ve böylelikle depreme dayanıksız zayıf yapıların kolaylıkla yenileneceği iddia edilmekte” denildi. Bu yaklaşımla bir yandan kentlerin inşasında merkezi ve yerel yönetimlerin kamusal sorumlulukları gizlenirken diğer yandan “rant amaçlı tasfiye”yi öngören bir yasa tasarısını, tartışmadan topluma kabul ettirmeye çalıştıklarına işaret edildi.
1999 Marmara Depremi, Düzce Depremi, Konya’daki Zümrüt Apartmanı ve Zeytinburnu faciasında, kamu otoritesinin sorumluluğuna dikkat çekilen açıklamada, “Sorumluların yargı önüne çıkarılmasını sağlayacak yasal düzenlemeler noktasında depreme karşı önlemler almakta sessiz kalan yetkililer, konu Dönüşüm Yasa Tasarısı olunca deprem gerçeğine ilgi göstermekte ve tasarıyı tek çözüm olarak sunmaktadırlar” eleştirisi yapıldı.
Rant paylaşımı esas
Şehir plancıları, Meclis gündeminde tutulan “Dönüşüm Alanları Yasa Tasarısı”nın, piyasa merkezli dönüşüm modeli getirdiği hatırlatılarak “dönüşüm ihtiyacını değil rant paylaşımını esas aldığı” belirtildi. Açıklamada, “Ne acıdır ki yetkili otoriteler, yıkımların sebepleri ve sorumlularını sorgulamak yerine vuku bulan bu tür yıkımları, kentsel rantı piyasaya peşkeş çekme niyetlerine sebep olarak gösterebilmekte, kamuoyunu yanlış bilgilendirmekten hiç çekinmemektedirler” denildi. (İstanbul/EVRENSEL)

Belediyelere sınırsız yetki
Kentsel Dönüşüm olarak bilinen Dönüşüm Alanları Yasa Tasarısı ile belediyelere, toplamı en az 5 hektar olan bir alanı dönüşüm alanı ilan etme, planlara kararlara bağlı kalmaksızın alan dahilinde yeni yapılaşma kararları alma ve halkın olası itirazlarına rağmen “acil kamulaştırma” yapma hakkı veriliyor. Belediyelere olağanüstü yetkiler vermesine karşın yapıların nasıl dönüşeceği ve mevcut yapılar içerisinde yaşayan halkın yeni yapılara nasıl geçeceği konusunda bir model önerilmiyor; süreç, özel sektörün piyasa mekanizmasının insafına bırakılıyor.
Evrensel – 24.02.2007