Bodrum Temsilciliğimizden ÇDP’ye İtiraz

TMMOB Şehir Plancıları Odası Bodrum Temsilciliğimiz , Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onanan Bodrum Yarımadası Kültür ve Turizm Koruma Gelişim Bölgesi, 1/25 000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı'nın iptali için itiraz dilekçesi verdiğini söyledi. İtiraz metni aşağıdadır:

BODRUM YARIMADASI KVTKGB ÇEVRE DÜZENİ PLANI

PLANLAMA SÜRECİNE İLİŞKİN GENEL DEĞERLENDİRME

Kültür ve Turizm Bakanlığı aşağıda ifade ettiği gerekçeler ile Bodrum Yarımadasını KÜLTÜR VE TURİZM KORUMA VE GELİŞİM BÖLGESİ ilan edip , Çevre Düzeni Planını hazırlama sürecine girmiştir.

"Bilindiği gibi,Bodrum Yarımadası Çevre Düzeni Planına ilişkin uzun süreden beri devam etmekte olan ve henüz sonuçlanamayan yargı süreci Yarımada bütününde bir plansızlık durumunu ortaya çıkarmıştır.Doğal olarak , bu plansızlık durumu neticesinde , Yarımada bütününde kontrol altına alınamayan ikinci konut gelişimleri ,plansız turizm alanları gelişimleri ,sit alanları ve tarım alanlarına yönelik işgaller ve kıyı alanlarındaki işgalci uygulamalar hızla artmaktadır .Bu alanlardaki olumsuz gelişmelerin kontrol altına alınması, kapsamlı olarak fiziksel ve sektörel planlamanın yapılmasıyla mümkün olabilecektir.Bu kapsamda ülkemizin önemli turizm destinasyonlarından biri olan  Bodrum Yarımadası'nda turizm gelişme odaklı olmak üzere ekolojik – ekonomik dengesi kurulmuş olan kalkınma stratejilerinin geliştirilmesi önem kazanmaktadır."

Muğla Bodrum Yarımadası Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim  Bölgesi 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Araştırma Raporu'nun giriş sayfasında , 

"Bodrum İlçesi'nin tümü için hazırlanmış olan bu Araştırma Raporu, Bodrum Yarımadası Belediyeler Birliği tarafından Müellifine hazırlattırılan ve 18.04.2007 tarih ve 75 sayılı yazıları ile Bakanlığımıza iletilen Raporun Bakanlığımız tarafından  uygun görülmüş ve düzenlenmiş halidir ." denmektedir.

TMMOB Şehir Plancıları Odası Bodrum İlçe Temsilciliği olarak , Kültür ve Turizm Bakanlığı'na sunulan raporlarda ,Turizm Stratejisi Eylem Planında Bodrum Yarımadası'nın " İnceleme ve Analiz Çalışması ile turizm potansiyeli açısından yeniden irdelenecek alanlar " kapsamında stratejileri belirlenmemiş bölge konumunda kalmakta olduğunu ve Bodrum Yarımadası KVTKGB Çevre Düzeni Planlama çalışmalarının yapımından önce "Türkiye Turizm Stratejisi" raporunda belirtilen ; yasal düzenlemeler,  örgütlenme biçimlerinin oluşturulması ve bu kapsam içinde oluşturulacak ulusal, bölgesel, il ve yerel turizm konseylerinin de katılımıyla Bodrum Yarımadası Turizm Senaryosunun tartışılması, oluşturulması  gerekli olduğu belirtilmiştir.

Bodrum Yarımadası Belediyeler Birliği tarafından hazırlattırılan Araştırma Raporu  geleneksel Çevre Düzeni Planı yaklaşımı ile hazırlanmıştır. Araştırma Raporunda Bodrum Yarımadası'nın Turizm Potansiyelini ortaya koyacak herhangi bir inceleme- araştırma başlığına yer verilmemiş olup, sentez ve değerlendirme kısmında da Turizm Potansiyeli ile ilgili bir değerlendirme bulunmamaktadır.

Bu doğrultuda, Bodrum Yarımadası Belediyeler Birliği tarafından hazırlanan Araştırma Raporunda yer alan "Bodrum Yarımadası 1/25000 ölçekli çevre düzeni plan kararlarına yön veren temel ilkelerinin, Bakanlık tarafından hazırlanan Açıklama Raporunda noktasına, virgülüne dokunulmadan " Muğla Bodrum Yarımadası Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi 1/25000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Gelişim Modelinin strateji kararlarına yön veren temel ilkeler" olarak değiştirilmesi Bodrum Yarımadası'nın Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi ilanı için ortaya konan sorunların turizm  gelişme odaklı çözümünü sağlamamaktadır.

Planlama Sürecinde, Bodrum Yarımadası Belediyeler Birliği tarafından hazırlanan Araştırma Raporu doğrultusunda Çevre Düzeni Fizik Planı da üretilmiştir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın, Belediyeler Birliği'nin hazırlamış olduğu Araştırma Raporunu esas alıp, aynı Sentez, Değerlendirme, Nüfus Projeksiyonu, Gelişme modeli ve Stratejilerini, Mekansal Gelişme Stratejisini, Ekonomik – Sektörel Stratejileri, Teknik ve Altyapı Stratejileri ile aynı Yoğunluk ve Yapılaşma Koşulları doğrultusunda birbirinden çok farklı Arazi Kullanım Kararları ve Büyüklüklerini  Öngören Fizik Planların ortaya çıkması ;

Plan yapım sürecindeki aktörlere, plana ve planlama kurumuna olan inancı sarsmaktadır .

 

 

 

PLANLAMA KURAM VE  İLKELERİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME

  • Planın temel altlıklarından biri olan mevcut arazi kullanımını incelediğimizde; onanlı imar planı kararlarının esas alındığı görülmektedir ;
  • Ø Yalıkavak Beldesi sınırları bütünündeki konut alanları tamamen kentsel yerleşim alanı olarak tanımlanmış iken, Gündoğan Beldesi sınırları içerisindeki konut alanları tamamen tercihli kullanım alanı olarak tespit edilmiştir .
  • Ø Mevcut Arazi kullanımı paftasında, tercihli kullanım gösterimi yer almaktadır. Tercihli kullanım tanımı, mevcut arazi kullanım durumu değil, plan kararı olabilir.
  • Mevcut Arazi kullanım paftasında gösterilen bazı mevcut yerleşim alanlarının, plan raporunda hiçbir gerekçe gösterilmeksizin fizik planda yer almadığı görülmüştür ;
  • Ø Ortakent Belediyesi Kemer Mevkii, Yeşilyurtlular, Müsgebi vb.siteler.
  • Ø Yalı Belediyesi Hacıoğulları, Kızılcagölcük ve Gölbaşı Mevkii, Kızılağaç Toplar Mevkileri.
  • § Bodrum Yarımadası KVTKGB Çevre Düzeni Planı, 1/25.000 ölçekli olmasına rağmen, planın dili 1/25.000 ölçeğine uygun değildir. Şöyle ki, bazı alanlarda parsel ölçeğine dek inen plan kararları varken, yer yer şematik bir dilin kullanılması plan dili bütünlüğünü zedelemektedir.
  • § Belediye ve Muğla Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Bölge Kurulu'nca onaylanıp yürürlüğe giren uygulama imar planlarının aynen geçerli olduğu kabul edilirken, onanlı planlara yeni kentsel meskun alanların ilave edildiği tespit edilmiştir .
  • § Plan Açıklama Raporunda, Planlama Kararları başlığı altında yer alan ilkeler de , Turizm ve Konut Alanlarının bölgelenerek birbirinden ayrılması öngörülmüş iken; ikinci konut alanlarının tercihli kullanım alanı olarak plana yansıtılması çelişki oluşturmaktadır .
  • Plan Araştırma Raporunda yer alan nüfus projeksiyonlarına ( kış nüfusu, ikinci konut,turizm,günübirlik )bilinen projeksiyon yöntemleri ile ulaşılması mümkün değildir.Ulaşılan sonuçlar, projeksiyondan  daha çok öngörü niteliği taşımaktadır.
  • Plan Açıklama Raporunun plan kararları bölümünde, öngörülen kırsal alan nüfusu 16.500 kişi olarak belirlenmiş iken ;beldeler için öngörülen kırsal alanlarda öngörülen nüfus toplamı 94.055 ,tarım alanlarında öngörülen nüfus toplamı 28.666 dır.Plan Açıklama Raporunun içinde yer alan bu çelişikler sonucunda; üretilen plan kararlarının sağlıklı olamayacağı açıktır .
  • Çevre Düzeni Planı hazırlanması sürecinde onaylı uygulama imar planlarının aynen uygulanacağı Plan Hükümlerinde belirtilirken ve plan sınırları sayısal verileri ile Çevre Düzeni Planına aynen işlenmişken; onanlı imar planlarının öngördüğü nüfuslar  ile Çevre Düzeni Planında öngörülen nüfuslar ve arazi kullanımı kararları  arasındaki farklılıklar çelişkiler doğurmaktadır.
  • Plan bütününde kırsal yerleşim ( meskun ) alanları için öngörülen 168 kişi/ha    yoğunluk değerinin; mevcut arazi kullanım özellikleri (mevcut yapılaşma, yoğunluklar ) dikkate alınmadan öngörüldüğü anlaşılmaktadır .
  • Ø Gümüşlük Beldesi için öngörülen arazi kullanım yoğunluk ve nüfus hesaplamalarında kırsal meskun alanlar için ( sadece Karakaya Köyü kentsel sit alanını kapsamaktadır.) 9 Ha alanda 168 k/ha yoğunluk ile 1512 kişinin yaşayacağı öngörülmektedir.40 adet mevcut harabe ve yıkıntı halinde tescilli binadan oluşan kentsel sit alanının yapılabilecek ilave yapılarla 70-80 konuta ulaşılabilmesi söz konusudur.Bu büyüklükteki koruma altındaki kentsel sit alanında oluşabilecek maksimum nüfus 200-250 arasındadır.
  • Ø Yalıkavak için öngörülen arazi kullanım -yoğunluk ve nüfus hesaplamalarında kırsal meskun alanlar için ( Sandima ve Dağbelen Köylerini kapsamaktadır.)38 Ha lık alanda 168 kişi/ha yoğunluk ile 6384 kişinin yaşayacağı öngörülmektedir. Sandima Köyü kentsel sit alanı olup, tamamı tescilli binalardan oluşmuş bir köydür.Kentsel Sit Alanı olması nedeni ile mevcut yapısı ile korunması kendi içinde ihtiyaç duyulan ilave yapılar ile geliştirilmesi gereken bir yapı arz etmektedir.Dağbelen Köyü mevcut yerleşik alan sınırları dışında gelişme alanı bulunmayan çevresi tamamen I.derece doğal sit alanı ile çevrili bir köydür.Bu iki köyün mevcut yapılanma alanı dışında gelişme potansiyellerinin sınırlı olmasına rağmen,öngörüleri anlamak mümkün değildir.Yalıkavak sınırları içerisinde kırsal alan diye tanımlanan Sandima ve Dağbelen Köyü,nüfusu yaklaşık olarak 400 kişidir.Hedef yılda (2025 ) nüfusun yaklaşık 15 kat artmasını sağlayacak toplumsal ,sosyolojik ve fiziksel olgular mevcut değildir.
  • Bodrum Yarımadası'nda kıyı alanlarında bugüne kadar kamu kullanımına açık olarak korunmuş önemli günübirlik ve büyük yeşil alanların turizm tesis kullanımına açıldığı tespit edilmiştir.Bodrum Yarımadası için ortaya konan Koruma – Kullanma Dengesi , KULLANMA YÖNÜNDE ortadan kaldırılmaktadır.
  • Planda  Göltürkbükü Beldesi'nde  70 ha, Mumcular Beldesi'nde 298  ha +  97  ha = 368 ha olmak üzere toplam  467  ha.lık  alan golf alanı  kullanıma açılmıştır .
  • Ø Golf alanlarında, golf konutları için öngörülen 0.10 inşaat emsali ile yaklaşık 5000 adet golf konutu yapılabilecektir.
  • Ø Yukarıda belirtilen 3 Golf Alanında 5000 adet konut yapılabilmesi, spekülasyon yaratmaktadır.
  • Ø Mevcut Arazi Kullanımı, dikili tarım arazisi (zeytinlik)olan İrmene ve Mumcular Bölgesindeki Golf Alanları ,ZEYTİNCİLİK KANUNU VE TOPRAK KORUMA VE ARAZİ KULLANIM KANUNA AYKIRIDIR.
  • Toprak Koruma ve Arazi Kullanma Kanun ve ilgili Yönetmelikleri doğrultusunda planda öngörülen yapılanma koşullarında mevcut  kadastral parsel büyüklüklerinin değerlendirilmediği tespit edilmiştir.
  • Ø Planda korunması öngörülen tarım niteliğindeki alan kullanımlarının sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi amacı ile yapı yapılabilecek minimum parsel büyüklükleri yeniden irdelenmelidir.
  • Planda öngörülen ticaret alanları, 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planında gösterilmesi gereken fonksiyonlardan değildir.
  • Ø Ticaret Alanları, Kentsel Yerleşim Alanları içerisinde alt ölçekli planlarda belirlenmelidir.
  • Ø Erişim yolları niteliğindeki mevcut karayolu ağı üzerinde önerilen lineer ticaret aksları çağdaş şehircilik ilkelerine uygun değildir.
  • Ø Karayolu boyunca belli noktalarda Kentsel Yerleşim Alanı ile bütünlüğü olmayan, parsel ölçeğinde öngörülen ticaret alanları arazi spekülasyonu endişesi yaratmaktadır.
  • Bodrum Yarımadası KVTKGB ilan edildiğinde turizm odaklı bir gelişmenin öngörüleceği düşüncesi hakim iken, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanan Çevre Düzeni Planında;
  • Ø Mevcut turizm tesis alanlarının bazı yerlerde iptal edilerek, tercihli kullanıma dönüştürüldüğü ,
  • Ø Bodrum Yarımadasında turizm + ikinci konut alanlarının kısmen kentsel yerleşim alanı olarak öngörüldüğü ,
  • Ø Plan Uygulama Hükümleri ile Turizm Tesis Alanlarında emsalin yarısı kullanılarak apart veya pansiyon yapılabileceğinin öngörülmesi ,Türkiye Turizm Stratejisine aykırı olarak Kitle Turizmine destekleyecek olup,Turizm Tesis Alanlarında Konut kullanımının da önünü açmaktadır.
  • Plan Açıklama Raporunun Yönetim Stratejisi Başlığı altında ifade edilen Yerel Yönetim Modeli oluşturulmadan, Bodrum Yarımadası'nda Çevre Düzeni Planının uygulanmasına geçilmemelidir.

SONUÇ OLARAK ;

Bodrum Yarımadası,  kendi öz kaynakları ve ivmeleri ile Türkiye ve Dünya'da doğal, tarihi ve turistik açıdan özel bir konuma gelmiş iken, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Gelişme ve Yönetim Stratejileri doğrultusunda "BODRUM YARIMADASI'NI ÖZEL VE EŞSİZ BİR BÖLGE HALİNE GETİRİLMESİ " hedefinin; planlama ve ilkelerine uygun bir süreç ve yaklaşım gözetilmeden sağlanması mümkün değildir.