‘Ajans’ huzursuzluk yarattı

HİCRAN ÖZDAMAR 

Kurulduğunda ülke bütünlüğüne zarar vereceği endişesi uyandıran kalkınma ajanslarına iş dünyası da cephe aldı.

Belediye ve il genel meclisinin yanında yeni bir kaynak merkezine dönüşen İzmir Kalkınma Ajansı, özellikle kamu çıkarlarına hizmet etmemekle eleştiriliyor. Pek çok kesim İZKA'yı sorgulamaya alırken, İZTO gibi kurumlar buraya proje sunmama kararı aldı.

4 yıl önce kurulan İzmir Kalkınma Ajansı'nın (İZKA) yapısı, işlevi, hibe programları ve projeleri değerlendirme kriteri, iş dünyasından İZKA Kalkınma Kurulu üyelerine dek, pek çok farklı kesim tarafından sorgulanıyor. Ajansın kente değil, kurumların çıkarına hizmet ettiği belirtiliyor.

AKP hükümeti tarafından uygulamaya konulan kalkınma ajansları sistemi, başta ülke bütünlüğüne kalıcı zarar vereceği gerekçesiyle yoğun eleştiri almıştı. Şimdilerde de uygulamalarıyla tepki topluyor.

İZKA'ya Devlet Planlama Teşkilatı tarafından 2008 ve 2009 yılları için toplam 54 milyon 690 bin lira aktarıldı. 2010 yılı için de bu rakam 18 milyon lira olacak. 2008 ve 2009 kaynakları İZKA tarafından, KOBİ, sosyal, tarım ve kırsal kalkınma projelerinde kullandırıldı. 18 milyon lira da turizm ve kırsal kalkınma alanlarında kullandırılacak. Ancak İZKA'nın tercih ettiği projelerin içeriğinde kamu yararının dikkate alınmaması eleştiri alıyor.

İZKA bugüne dek KOBİ'lere sağlanan mali destekler kapsamında, bayatlamayan ekmek için 894 bin 540, pet şişeden şeffaf levha üretimi için 496 bin 350, kuruyemiş altyapısını geliştirmeye 800 bin, sızma yağ için yeni şişeye 541 bin, marul ambalajına 168 bin, bebek odasında kullanılacak su bazlı boyaya 965 bin lira hibe verdi. “İzmir Kalkınma Ajansı Kentsel Pazarlama Stratejik Planı”, Art Group'a ihale edildi. Planda kentin vizyonu, “en çok mükafatlandırılan Akdeniz şehri” olarak tanımlandı. Ancak eleştiren kesimler, bunun İzmir'e bir yenilik katmadığına dikkat çekiyor.

100 üyeli İZKA Kalkınma Kurulu üyeleri de, ajansın merkezi hükumetin güdümünde kaldığını, fonksiyonel bir yapı taşımadığını vurguladılar. Yurttaşın parasının kamu yararı getirmeyen projelere harcandığı, proje değerlendirme kurullarının objektiflikten uzak olduğuna değinildi.

Kurul üyelerinden Enda Enerji Holding Murahhas Azası Uğur Yüce, ajansların kuruluş sürecinde “ülkenin bölünmez bütünlüğüne karşı tehdit olacağı” ve “ülkenin sadece Ankara'dan yönetilmeyeceğine yönelik” iki farklı eleştirinin yapıldığını anımsattı. Yüce, İZKA ve kalkınma kurulunun daha demokratik ve fonksiyonel hale getirilmesini gerektiğini belirterek, “Ancak o dönemde ‘kervan yolda düzülür, sonra düzeltiriz’ anlayışıyla devam edildi. Ancak gelinen noktada içimize sinmeyen yönler bulunuyor. Demokratik ve fonksiyonel bir yapıya kavuşturalım” dedi.

Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zerrin Toprak, kurulun felsefesinin kaydığını, proje değerlendirmede kast sisteminin doğacağını söyledi.

 

SAKAT DOĞUM

EBSO Meclis Üyesi Salih Esen, geçen günlerde meclis toplantısında yaptığı konuşmada, ajansların sakat doğduğunu ve kapatılması gerektiğine inandığını söylemişti. Esen, İZKA'nın kuruluşunun üzerinden geçen dört yıllık sürede kayda değer bir gelişme göstermediğini belirterek, “Ajansların özel sektöre destek olmasının onların görev alanlarına girdiğine inanmıyorum. Bu özel kuruluşlara bizim paralarımız aktarılıyor. Kentin cazibe merkezi haline getirecek projelere destek verecek bir fonksiyona kavuşturulmasının daha yararlı olacağına inanıyorum. Turistlerin gezebileceği bir yapılanma içeresinde Agora, Kemeraltı gibi tarihi alanların dokularının ön plana çıkartılacağı çalışmalara destek olunabilir. Limanda konteynerden bozma gümrük yerine daha çağdaş bir yapı yapılması desteklenebilir” demişti.

EBSO Meclis Üyesi Kani Aydoğdu da, İZKA'nın firmaları desteklemek yerine kentle ilgili tanıtım konularına ağırlık vermesi gerektiğini belirtmişti.

İzmir Ticaret Odası (İZTO) Yönetim Kurulu Başkanı Ekrem Demirtaş da, TOBB'a bağlı oda ve borsaların yönetim kurulları ortak toplantısında, projeleri denetleyenlerin bağımsızlığının sorgulanmasını istemişti. İZKA'ya proje sunmayacaklarını belirten Demirtaş, “Oda olarak kruvaziyer turizmin geliştirilmesi için bir proje hazırlayarak İZKA’ya sunduk. Bağımsız denetçiler var, yasal olarak projeleri onlar denetliyorlar ama neye göre takdir ediyorlar, uzaydan mı gelip değerlendiriyorlar belli değil. İZTO’ya mali yeterlilik için 5 üzerinden 2.5 veriyor, ilgili olmayana 5 üzerinden 3 veriyor. Bu notlar nasıl kabul edilir? Bu yüzden oda olarak, İZKA’ya bir daha proje vermeyeceğiz” demişti.

 

Kaynak: Cumhuriyet Ege – 04.02.2011