27.01.2007 – Birgün – Herkes Allianoi için ayakta

TMMOB Şehir Plancıları Odası, Ankara ve İzmir şubeleri, Allianoi Antik Kenti'nin 'yerinde' korunmasını istedi. Şubelerden yapılan yazılı açıklamada, Bilim Kurulu, İzmir 2 Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun aldığı karara onay vermemeye çağrıldı ve İzmir'in Bergama ilçesinde bulunan Allianoi antik kentinin korunması gerektiğini bildirildi.

Açıklamalarda, antik kentin, Yortanlı Barajı altında göl alanı içerisinde kalmamasına yönelik yapılan girişimler sonucu, 29 Mart 2001 tarihinde İzmir 1 Nolu Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu'nca 1. derece arkeolojik sit alanı ilan edildiği anımsatıldı.

Baraj gölünün, yapılacak tüneller yolu ile başka bir yerde oluşturulması ile Allianoi antik kentini sular altında bırakmadan ve başka bir yere taşımadan korumanın olanaklı olduğu savunulan açıklamada, kentin korunması ve yaşatılmasının, yörenin tarımsal ekonomisine ve turizmine büyük katkı yapacağı belirtildi. Yortanlı Barajı projesi için yer seçiminin yanlış projelendirildiği belirtilen açıklamada, "Bu projenin Başta Hasankeyf i sular altında bırakacak Ilısu barajı gibi baraj ihalelerinin önünü açmaktan başka bir değere hizmet etmeyeceği" vurgulandı. Açıklamada, şu görüşlere yer verildi: "Bilim Kurulunun onayına sunulan, bu bilime, koruma ilkelerine, Anayasamıza, uluslararası sözleşmelere, ilgili yasalarımıza, hukuk ve ekonomimize aykırı karar, Bilim Kurulu'nun 'Allianoi sular altında bırakılmadan ve başka bir yere taşınmadan korunmalıdır' açık vurgusunu yok saymaktadır. Bu yanlış kararın Bilim kurulunca da onaylanması ile, gerek Allianoi ve gerekse onlarca doğal ve kültürel mirasımızın geri dönülmez biçimde yok olmasına, koruma çabalarına ilişkin başka alanlarda da, koruma karşıtı rant çevrelerinin dayatmalarını artırmalarına neden olunacağı bilinmeli."

BAŞBAKANLIĞA AÇIK MEKTUP YAZILDI
Ayrıca, Allianoi ile ilgili olarak, imzaları yanda görülen birçok aydının 'basına ve kamuoyuna açık mektup' başlıklı bildirisinde de şu ifadelere yer verildi:

"Bu açıklamanın altında imzası bulunan bizler, son haftalarda Bergama Allianoi ören yerinin sulama amaçlı Yortanlı Barajı suları altında bırakılması riskinin hızla büyüdüğünü üzüntüyle görüyoruz. Oluşturulan bilim kurulunun yaptığı öteki öneriler dikkate alınmaksızın, kazı alanının üstü örtülerek tümüyle terk edilmesi seçeneğinin, bazı yerel politikacıların baskıları sonucu, ilgili Bakanlık ve Devlet Su İşleri'nce bu kurulun isteği gibi yorumlanıp, baraj çalışmalarının başlatılması her açıdan geri dönülmez bir yanlış olacaktır.

Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulu'nun, korumacılık alanındaki uluslararası ilkelere aykırı olarak aldığı 717 sayılı son kararını, ancak bu kurulun üyelerinin büyük bir bölümünün bağımsız uzmanlardan değil, memurlardan oluşması ve idari baskı altında biçimlenmiş bulunması ile açıklayabiliyor ve Danıştay'ın ilgili kararı iptal edeceğine güveniyoruz.

Yalnız Anadolu'nun değil, evrensel kültür mirasının değerli bir parçası olan Allianoi, küçük çıkar ve oy hesaplarına kurban edilmemelidir. Bölgenin ve Türkiye'nin, Alli-anoi'un korunup turizme açılması ile sağlayabileceği daha kapsamlı, daha uzun erimli ve çok yönlü kazanç olanaklarının yok sayılması kabul edilemez bir hesap hatasıdır.

Allianoi'daki kazıların en dar çerçevede tamamlanması bile beş yıllık bir süreyi gerektirirken, sanki bu alandan sağlanabilecek veri ve bilgiler toplanmış gibi hareket edilmesini, bilime ve kültüre yönelik ağır bir değer bilmezlik olarak değerlendiriyoruz.

Allianoi'a ilişkin süreci, özellikle ülkemizdeki başka baraj yapımlarında tarihi ve doğal mirasın görmezden gelinmesine bir örnek oluşturması yönünden de tehlikeli bulduğumuzu, söz konusu yanlıştan uzak durulması için, başta Sayın Başbakan olmak üzere yetkilileri göreve davet ettiğimizi, kamuoyunun dikkatine sunuyoruz."

Allianoi'ye ilişkin olarak son iki günde bu hadiseler yaşanırken, Kültür ve Turizm Bakanı Atilla Koç da, AK Parti Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez'in soru önergesine verdiği yanıtta, Dünya Kültür Mirası Sözleş-mesi'ne taraf ülkelerin, Dünya Miras Listesi'ne aday göstermek istedikleri varlıkları içeren geçici listeyi, Dünya Miras Komite-si'ne iletmekle yükümlü olduğunu belirtti.

KOÇ, GEÇİCİ LİSTEYİ TOPLUMA SUNDU
Koç, bu listede yer alan isimleri ise şöyle sıraladı: "Edirne Selimiye Camisi, Bursa ve Cumalıkızık Osmanlı Kentsel ve Kırsal Yerleşimleri, Konya Selçuklu Başkenti, Alanya Kalesi ve Tersanesi, Selçuk Kervansarayları Denizli-Doğubeyazıt Güzergâhı, İshakpaşa Sarayı, Harran ve Şanlıurfa Yerleşimleri, Diyarbakır Kalesi ve Surları, Ahlat Eski Yerleşimi ve Mezar Taşları, Sümela Manastırı, Ala-han Manastırı, StNicholas Kilisesi, St. Paul Kilisesi, St. Paul Kuyusu ve çevresi, Kekova, Güllük Dağı-Termessos Milli Parkı, Efes, Mardin eski Kent Merkezi ve Deyru'l Zafa-ran Manastırı, Karain. Bakan Koç öte yandan Efes Antik Kenti'nin de 2000 yılında Dünya Miras Merkezi'ne iletilen adaylık dosyasının, alan yönetimi planı olmadığı için iade edildiğini hatırlattı. AA – Birgün

Allianoi'nin imzacıları
ÖZGEN Acar (Gazeteci-Yazar, Cumhuriyet), Prof. Dr. Zeynep Ahunbay (ICOMOS üyesi, İTÜ), Prof. Dr. Berna Alpagut (Müzeciler Derneği Başkanı), Nazan Atasoy (Sanat Tarihi Derneği Başkanı), Halim Bulutoğlu (Tarih Vakfı Başkanı), Prof. Dr. Cevat Erder, Prof. Dr. Ufuk Esin, Prof. Dr. Doğan Kuban, Prof. Dr. Çelik Kurtoğlu (TEMA Başkanı), Prof. Dr. Neriman Özhatay (Doğal Hayatı Koruma Derneği Başkanı), Faruk Pekin (Tarih Bilincini Geliştirme Vakfı Başkanı), Orhan Silier (Avrupa Kültürel Miras Kuruluşları Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi), Prof. Dr. Metin Sözen (ÇEKÜL Başkanı), Prof. Dr. Ahmet Tırpan (Arkeoloji ve Arkeologlar Derneği Başkanı), Dr. Ahmet Yaraş (Allianoi Kazısı Bilimsel Heyet Başkanı)

Birgün -27.01.2007