12.07.2006 – Akşam – EXPO YASASI HALA YOK

Nedim Atilla

2005 Yenilenebilir Enerji Konferansı için gittiğimiz Brüksel'de gezdiğimiz 'Çarın Hazineleri' adlı serginin bir yerine iliştirilmişti Rusya'nın EXPO 2015'in güçlü adayı olduğu… İzmir Ticaret Odası ve EXPO İcra Kurulu Başkanı Ekrem Demirtaş, EXPO'da İzmir'in ilk rakibinin Rusya belli olduğunu açıkladı geçen hafta sonunda. Demirtaş, 'Rusya Devlet Başkanı Putin, 2015 EXPO'suna aday olacaklarını açıkladı. Bu bir yarış…

Kazanmak için Hükümetin ve Dışişleri Bakanlığı'nın desteği ile elimizden geleni yapacağız' diye sürdürdü sözlerini. Kendisini ziyarete gelen Güney Kore Büyükelçisinden de destek istemeyi ihmal etmedi başkan…

Ekrem Bey kibarca Hükümet ve Dışişleri Bakanlığı'nın desteğine her konuşmasında vurgu yapıyor ama benim Ankara'daki 'iyi haber alan kaynaklarım' o kadar da umutlu konuşmuyorlar. Öncelikle İzmir'in EXPO'da ciddiyetini ortaya koyması için bir yasaya büyük gereksinim var. Bu yasayı hazırlayacak olan Dışişleri Bakanlığı bürokratları kulaklarının üzerine yatmışlar tek satır bile yazmamışlar. Yasa diğer EXPO ülkelerinin yaptığı gibi önce teknokratlar tarafından hazırlanır ardından önce Hükümet'te görüşülür, en sonunda da TBMM'ye gider ve yasalaşır. Bir başka yöntem ise eskiden beri kulak aşinası olduğumuz Kanun Hükmünde Kararname ya da sadece Bakanlar Kurulu Kararı çıkarmak olur. İkisi de İzmir'in işini görür. Ama önce hazırlanması gerek bu metinlerin hazırlayacak olan bürokratlardan ise haber yok..

İşimiz giderek zorlaşıyor

Ruslar EXPO için resmen başvurdu.

Henüz resmi başvurusunu yapmadı ama yerini, yurdunu, yasasını belirlemiş durumda Toronto. Gördüğünüz üzere logoları bile hazır. Dostlarımla birlikte web sitelerini inceledik çok iddialılarÖ Toronto'nun teması 'Kentin Geleceği'… Nüfusları hızla artmış (Toronto'da 5 milyon kişi yaşıyor) ve daha kalabalıklaşmakta olan kentlerdeki yaşam kalitesini yükseltecek bir tema… Alt temalar ise ulaşım, çevre, enerji, mimarlık, çok kültürlülük… Toronto yer seçimi de tamamlamış durumda. Biz hala İnciraltı mı olsun, Urla mı olsun tartışıp duruyoruz. Fuara ulaşımı kolaylaştırmak için metro bağlantısının uzatılmasını hedefliyorlar. Bisiklet yolları yapıyorlar. EXPO 2015'te isteyen herkes bedava bisiklet sahibi olacak. Tren istasyonlarında otopark alanlarının genişletilmesi, özel tekne ve motorların yanaşmasına uygun iskeleler yapacaklarını taahhüt etmişler. 'Kaykay'larla bile EXPO alanına girilecek.

Kanada 'sürdürülebilir', 'yenilenebilir' konularda dünya lideri… Bizimle 'sürdürülebilirlik' konusunda dalga geçenlere bakmayın siz. Torontolular günü kurtarmaya çalışmıyorlar. Eski otomobil lastiklerinden kauçuk çatı kaplama malzemeleri yapıyorlar, organik pamuk kullanılan ürünlere, battaniyelere, çarşaflara, havlulara para veriyorlar. Devlet de özel sektör de duyarlı bu işlere… Kanada hükümeti 2010 yılı itibariyle yıllık 500 milyon litre biyodizel tüketilmesi hedefi koymuş.

Yaşanmaz kentleri yaşanılabilir kılmak

Kanada, sürdürülebilir kent yaşamı konusunda çok ciddi araştırmaları ve uygulamaları olan bir ülke. Giderek yaşanmaz hale gelen kentleri daha yaşanır ve daha doğal kılmak, kentlerin daha iyi işlemesini sağlamak. 1992'de Barcelona'da attıkları imzaya bizim gibi karşıdan bakmıyorlar, uygulamaya çalışıyorlar yaşanabilir kentin özelliklerini. Geçen Mayısın sonunda 'Kuzey Amerika'nın Doğal Kenti' konulu üç günlük bir Kongre'de gelecek tartışılmış. Yeni ulaşım, yeni inşaat teknolojileri, yeni enerji, yeni tüketim açılımlarını tartışıyorlar doğal olarak.

Şehir Plancılarının Uyarısı

TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Tolga Çilingir'in uyarısı yeterince tartışılmadı nedense. EXPO'nun yer seçimi konusunda bir açıklama yapma gereğini duymuş Çilingir. Diyor ki; 'EXPO gibi 25 hektardan 250 hektara kadar büyüklük açısından değişkenlik gösteren bir kullanımın da; kentin neresinde yer alması gerektiği, doğal olarak kentin nazım planıyla belirlenmelidir. Bugün kentin fiziksel gelişimi açısından en önemli gündemi EXPO'nun yer seçimi değil, 1989'dan bu yana çeşitli müdahalelerle meşruluğu tartışmalı hale gelen ve şu günlerde yenisi hazırlanmakta olan İzmir kenti nazım planıdır. EXPO'nun nerede ve ne büyüklükte olacağı, nazım planın tartışma konularından sadece bir tanesi olmalıdır. EXPO'nun kentin nazım planı sürecinden bağımsız olarak bir yerlere konumlandırılması, özellikle de İzmir'in geleceği açısından bazı hassasiyetler içeren bölgelerinin EXPO'nun paravanlığında yapılaşmaya açılma çabalarını dikkatle takip etmekteyiz. Odamız, her zaman olduğu gibi, mesleki uzmanlığının ve sorumluluğunun gereği olarak kentin mekansal sorunlarını izleme ve çözüm üretme konularında üzerine düşeni yapmaya hazırdır.'

Akşam – 12.07.2006